Skip to content

Theo sau thì đã sao?

who-cares4

Tôi gặp một số bạn trẻ trong một dự án khá quy mô, khi hỏi các bạn hai câu hỏi, tại sao lại muốn tham gia và muốn đóng góp ở vai trò gì?
Các em đều trả lời rành rọt “Muốn có thêm thật nhiều kinh nghiệm, học tập ở các anh chị Core team, mở rộng mối quan hệ…”. Câu thứ hai hỏi về vai trò muốn đóng góp cho tổ chức. Anh Founder hỏi, chỉ có 2 loại thôi, “một là Know-how (lập định ra kế hoạch) và hai là Do-what (người sẽ thực thi)”. Thú vị ở chỗ trong team khoảng 12 người thôi, trừ 3 anh chị core team, có đến 6 7 cánh tay chọn “Know-how” với các lí do:
“Dạ em muốn là người định ra chiến lược & chiến thuật để chạy sự kiện này. Tuy em chưa có nhiều kinh nghiệm về mảng event nhưng em tin em sẽ làm được!” (Really?)
“Dạ em cũng có chạy một số trang fanpage, cũng hay lướt facebook được nên mảng digital marketing em có thể lập kế hoạch truyền thông?” (Ố ô..)

 

Có tinh thần đóng góp, thể hiện giá trị bản thân vậy là tốt, tuy nhiên, việc tự định vị lại bản thân đang ở đâu cũng rất quan trọng. Điều mà các bạn đang thiếu, là các bạn thiếu các câu hỏi “Tại sao” dành cho các các sếp giao nhiệm vụ. Đặt câu hỏi để “biết mình biết ta” thì mới “trăm trận trăm thắng” được chứ. Ngay từ đầu, đã hồ hổi, nhanh nhảu nhận trách nhiệm lớn lao về mình, rồi mà khi không đạt được thì lại “Má ơi, biết vậy thì tao… biết thế thì tao đã…”.

Dù có đi xa tận đâu, dù có ngồi trên ghế cao như thế nào, những người thông minh luôn biết bắt đầu từ những thức căn bản, nền tảng nhất điều mà rất nhiều người vẫn chưa thành công lại xem nhẹ, hay thậm chí bỏ qua. “Định vị” từ này thực sự nhìn đã không giản đơn chứ nói gì để một người trẻ đủ tầm để có thể hiểu hết về nó, tuy nhiên, chúng ta vẫn phải bắt đầu từ nó. Như đã có một công thức được nhiều người biết đến như phân tích SWOT. Phân ra đâu là điểm mạnh yếu của bản thân, nhìn ra ngoài xã hội kia có những cơ hội, và thách thức mà ta có thể tận dụng ưu thế và đối mặt. Phải thật rõ được cái bảng phân tích, đánh giá của bản thân thì mới đặt ra những nước cờ cho các bước tiến trong tương lai.

Với tôi, ra trường thì có khá nhiều cơ hội để có thể phát triển bản thân, tuy nhiên, người không có sự lựa chọn nào và được phỏng vấn thành công cho 1 công việc thì nó sẽ rất khác với việc bạn có quá nhiều cơ hội tốt cùng xảy ra đồng thời tại 1 thời điểm, lựa chọn một môi trường doanh nghiệp nào là tốt nhất có thể giúp bạn đẩy mạnh được tầm phát triển của bản thân. Tôi đã cơ hội làm việc tại một công ty hoạt động quản lí quỹ đầu tư cho các startup, và sau 2 tháng, tôi đã “quit” nó. Lí do sao, tôi ngồi trên bàn làm việc suốt 2 ngày, phân tích, cân đong, đo đếm được mất thiệt hơn khi đầu quân vào công ty lâu dài, hay tôi vẫn còn đang vương vấn mảng truyền thông/ thương hiệu. Sau khi định vị bản thân, mặc dù tôi cảm nhận với môi trường kia, tôi hoàn toàn có khả năng phát triển về xây dựng các mối quan hệ, kinh tế cũng như kinh nghiệm. Tuy nhiên, hỏi lại bản thân một lần nữa, liệu tôi có đủ khả năng và mong muốn làm chủ một cái gì cho chính bản thân hay không? Tôi nói là, “Chưa tới lúc!”. Phải chấp nhận sự thật là vậy. Dù tính tôi khi đã làm gì, làm cho ra ngô ra khoai, nhưng sau một thời gian trải nghiệm, khi thấy doanh nghiệp đưa ra một đề án tốn khá nhiều kinh phí mà lợi nhuận không cao thì nên dừng lại để “cắt lỗ”. Học cách dừng lại khi cảm thấy nó quá phiêu du, bay bổng, và không chắc chắn không thích hợp với tôi, ít nhất là tại thời điểm này. Thay vì ý chí kiên cường bất khuất sẽ vươn lên như 1 vị “lãnh đạo” trẻ, là “Leader” dẫn dắt team này team kia đến bến bờ thành công chưa thấy nhưng nhiều quán nước thất bại ven đường. Tôi, quyết định ngay tại thời điểm này, sẽ trở thành “người đồng hành” hay “người theo sau” (Be a follower).

Nhiều người cứ nghĩ rằng, ta phải làm chủ doanh nghiệp này, doanh nghiệp nọ, nhưng cuộc sống này, bạn chỉ cần làm chủ một người mà thôi, đó chính là bản thân bạn. Đừng gượng ép bản thân phải làm những điều mình không thích. Nếu không là, một người lãnh đạo một tập thể, hãy trở thành một cánh tay đắc lực, một con người đóng vai trò chủ chốt, là một nhà cố vấn chuyên môn, là một người phụ trách nhân sự… Trong một tập thể, tổ chức hay doanh nghiệp bất kì, mỗi con người, thành viên đều có một vai trò nhất định, nếu ai cũng là người lãnh đạo thì lấy đâu ra người thực thi, nó mang tính tương hỗ, có vai trò cộng sinh cho sự phát triển chung, vậy hà cớ gì mà phải, luôn tìm cách tách biệt hai thực thể vốn thuộc về nhau như thế.

Điều tôi muốn nhắn nhủ, thay vì luôn nghĩ trong đầu ta phải là lãnh đạo này lãnh đạo kia, các bạn sẽ bỏ qua vô số những điều thú vị khác ngoài kia, “we don’t work harder, we work smarter”, chúng ta làm việc thông minh hơn chứ không phải vất vả hơn. Việc cân bằng đóng vai trò rất quan trọng trong sự thành công, rất nhiều quan niệm Á Đông cho rằng, việc đi làm sớm lúc 7 giờ sáng đến tận tối khuya 9-10 giờ tối mới về là thể hiện sự đam mê, chăm chỉ. Tuy nhiên, theo phương Tây, đúng 8a.m đến 5p.m là họ sẽ tắt hết đèn, máy lạnh, đóng cửa văn phòng ra về; nếu thấy có một ai làm việc quá giờ, họ sẽ cho rằng “Anh ta làm gì trong 8 tiếng đồng hồ tại công ty thế nhỉ?” hay thú vị hơn là “Mình nên cân nhắc xem lại năng lực của anh chàng này?”. Có một số quy tắc nên tuân thủ thì nó sẽ tốt hơn, đừng cố gắng “innovate” = sáng tạo quá và đừng cho rằng “đi ngược đám đông” là niềm tự hào cần phải được phát huy. Nó chỉ hay khi đúng lúc đúng thời điểm và đúng sự việc thôi.

Có một lần, mình nghe anh Nam – CEO của Emotiv chia sẻ trên VTV1 rằng: “Sự sáng tạo bắt nguồn từ kiến thức của mình trong một lĩnh vực, khi ta có một kiến thức cho một lĩnh vực nào đó rồi, thì mình sẽ tìm ra những khe hở, những bất cập ở trong đó. Thời gian đầu là thời gian tích lũy, của các giá trị, thì thời gian đấy luôn luôn chúng ta phải tiêu tiền, thế nhưng nếu nó đem lại những giá trị thực cho xã hội thì nó sẽ lớn hơn rất nhanh.” Điều đó nói lên rằng, dù ít hay nhiều, ta cần phải có đủ một lượng kiến thức nhất định, ít nhất để hiểu rõ ngành, nghề của bạn sẽ quyết định khởi nghiệp là gì trước khi từ bỏ nhân gian mà đầu quân vào các chiến binh chiến đấu với chân lý “for a better world”: cho một thế giới tốt hơn.

Một người thầy mà tôi rất quý trọng, chia sẻ rằng, lúc ông còn là giảng viên của khoa Ngôn ngữ, có một chị sinh viên làm khóa luận tốt nghiệp. Sau khi làm xong chỉn chu, một bạn sinh viên nam khác mới mượn luận án tốt nghiệp của chị để xem qua cách thức và hứa sẽ trả trong 1-2 ngày. Thấy bạn thân cần, cũng một phần đã làm xong, chị mới đưa cho anh chàng mượn. Tới ngày báo cáo, hội đồng mới tá hỏa khi mà có 2 bài luận án tốt nghiệp giống nhau đến 80-90%. Kết quả là hủy báo cáo tốt nghiệp cả hai. Chị ấy khi nghe tin, khóc lóc và cho rằng mình bị oan, tuy nhiên, xét theo lí lẽ và các điều khoản, quyết định ấy là hoàn toàn chính xác. Nhưng phần vì xót học trò, phần vì cảm thấy phải bảo vệ chị sinh viên vốn tính tình hiền lành, có năng lực nên thầy bèn đóng góp ý kiến cho hội đồng quản trị nhà trường, “Dạ thưa các thầy, xét theo các điều khoản, nghị định thì việc ra quyết định đối với em ** là hoàn toàn có cơ sở. Nhưng, khi xem xét vấn đề, cần phải thấu tình đạt lí, cái lí ở đây thì em ** đã sai rõ như ban ngày. Nhưng, về tình thì em là sinh viên giỏi, ngoan hiền, hay đi tình nguyện xã hội, được thầy cô bạn bè yêu quí. Bác Hồ ta có lần nói với các anh em trong ban chỉ huy với nội dung như “Phạt mà thấu tình đạt lý thì nên phạt, nhưng mà không phạt mà vẫn răn đe được thì tốt hơn.”

Dựa theo câu chuyện trên, trang bị đủ kiến thức và kinh nghiệm, chúng ta sẽ bước thật chậm hơn, nhưng thành công sẽ đến chắc chắn hơn. Có hàng trăm, ngàn câu chuyện khuyên bạn nên thất bại để lớn, tuy nhiên, nếu bạn làm start-up mà không có nguồn lực, bắt đầu từ gì đã khó huống hồ chuyện muốn chuốc lấy thất bại đáng mặt nam nhi. Ý tôi muốn chia sẻ là “Chúng ta có thể khởi nghiệp từ những thất bại mà thành công thì rất tốt, nhưng khởi nghiệp mà gặp ít thất bại, vẫn sẽ tốt hơn.”
• Xin hãy lưu ý rằng chấp nhận mạo hiểm không có nghĩa là ta phải liều lĩnh một cách dại dột. Thật ra, hầu hết những người chấp nhận những việc làm mạo hiểm nhất không chỉ lao vào nơi nguy hiểm mà điều họ làm trước tiên là thực hiện ý tưởng trên quy mô nhỏ. Sau đó, họ học bài họ kinh nghiệm từ đó, góp nhặt thêm thông tin và ý kiến phản hồi, thực hiện các điều chỉnh và thử lại lần nữa để đảm bảo rằng công việc đã được thực hiện một cách hoàn hảo. Một khi đã tin tưởng ở biện pháp mới, họ bắt đầu mở rộng phạm vi thực hiện hoặc thực hiện trên quy mô lớn hơn. Một đặc điểm mà ai trong số này cũng có, dù làm gì đi nữa. là họ dám làm thử.
—-Trích “Dám thất bại” Billi P.S.Lim

Dù bạn có đang ngồi trong office của một văn phòng nào đó và làm việc lặp đi lặp lại để nhận lương hằng ngày, hãy khiến nó trở nên thú vị hơn theo cách sáng tạo của bạn khi nghĩ về nó. Và nếu, bạn đã “định vị” được bạn muốn là gì, lúc ấy, khởi nghiệp hay trở thành người đi đầu, vẫn chưa bao giờ là quá muộn.

• Người ta chọn ra khoảng 400 cái tên từ những người nổi tiếng nhất trong mọi thời đại từ tất cả các lĩnh vực hoạt động. Thời gian thực hiện công việc được ghi sau họ tên và vì thế, tuổi được xác định vào lúc cá nhân ấy đang ở đỉnh cao của mình. Sau đó, bảng dang sách được sắp xếp theo thập niên. Người ta khám phá ra rằng:

1/ nhóm người ở độ tuổi giữa 60 và 70 có đến 35% thành tựu vĩ đại nhất thế giới;
2/ nhóm người ở độ tuổi 70 và 80 có 23% thành tựu ;
3/ trong những năm 80 con số này là 8%
Nói cách khác, 66% sự việc vĩ đai của thế giới đều được thực hiện bởi những người đã qua tuổi 60 và tỉ lệ 35 % cao nhất là thuộc về nhóm người thất thập.

Con số thống kê về các giai đoạn đời sống khác nhau cũng rất thú vị. Giữa độ tuổi 50 và 60, có 25% thành tựu vĩ đại, giữa độ tuổi 40 và 50 là 10%. Và còn một con số không đáng kể là khoảng 1% dưới tuổi 40.
—-Trích “Dám thất bại” Billi P.S.Lim

Vậy nếu bất kì ai hỏi bạn, “tại sao bạn lại đi làm thuê?” “tại sao bạn lại chịu kiếp sai vặt?” “tại sao bạn lại phí hoài tuổi trẻ của mình bằng những công việc văn phòng buồn tẻ như vậy?”, hãy nhẹ nhàng ôn tồn trả lời, “Tôi thích như thế, tôi quý trọng công việc mình đang làm, nhưng song hành, tôi cũng đang điều hành chuỗi nhà hàng riêng, bạn có vấn đề gì không?”.

Mỗi chúng ta đều có cách nhìn nhận cuộc sống, có thể những quan điểm tôi trình bày không phù hợp với bạn, chúng ta có thể cùng trao đổi, không nhất thiết phải 100% tôi đúng anh sai để so sánh thiệt hơn. Giá trị một con người không chỉ gói gọn bằng tiền và giá trị. (nhưng hầu hết đều bắt nguồn từ nó, tôi hiểu ý bạn mà, đừng lo.)

Chốt, “Theo sau những người khác thì đã sao?”57542549.jpg

Categories

mindset

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: