Skip to content

Review Sách | Làm ra làm, chơi ra chơi (Deep Work) – Cal Newport

Tại sao Cal NewPort lại viết cuốn sách này?

Một, nhằm thuyết phục bạn đọc rằng giả thuyết làm việc sâu là đúng.

Hai, hướng dẫn chúng ta cách rèn luyện não bộ và biến nó thành thói quen làm việc sâu trở thành một kỹ năng.

Trong một buổi chia sẻ tại Tedx với tựa đề “Quit social media”, Cal đề cập đến lời khuyên “từ bỏ mạng xã hội không đáng sợ như chúng ta nghĩ đâu và có thể nó khiến bạn trở nên hạnh phúc và dễ dàng đạt thành tựu hơn.

Tại sao làm việc sâu lại quan trọng đến vậy?

  • Công nghệ giúp chúng ta kết nối, đồng thời khiến khả năng tập trung bị suy yếu.
    Một notification từ Facebook. Một tin nhắn gửi qua Wechat. Một tin nhắn từ Bộ Y Tế. Một email vừa hiện lên trong khung mailbox. Một cuộc họp đột xuất cần sự có mặt của bạn. Quá nhiều thứ khiến chúng ta bị phân tán.
  • Công nghệ sẽ thay thế các công việc đòi hỏi trí óc thấp.

    Như trong cuốn “The Four” của Scott Galloman có đề cập về Amazon:

2015, ở ngành bán lẻ Mỹ có hơn 3.4 triệu thu ngân bán lẻ tại Mỹ; 2.8 triệu nhân viên bán hàng và 1.2 triệu quản lý kho và tất cả sẽ dần bị thay thể bởi hệ thống máy robot hiện đại tích hợp trí thông minh nhân tạo.

Jeff Bezos And The Age of Amazon Book- Scott Galloway

Tất cả những thứ diễn ra với kĩ năng không yêu cầu cao đều sẽ được tự động hoá. Công nghệ phát triển không thực chất đáng sợ đến thế. Vì sao?

Vì thực tế số lượng việc làm liên quan đến công nghệ cao đang thực sự khan hiếm người, nó không làm giảm số lượng công việc trên toàn cầu mà chỉ đang phân chia lại các “đầu mục công việc”. Vậy nên khi đánh giá về kĩ năng, chúng ta dần sẽ thấy ngoài chuyện “Up-skilling” (nâng cao kĩ năng) thì một thuật ngữ “Re-skilling” (Tạo kĩ năng mới) sẽ sớm được phổ biến như trong bảng phân tích WEF (diễn đàn kinh tế thế giới có đề cập trong báo cáo tháng 10/2020).

Do đó, để duy trì giá trị trong nền kinh tế, bạn phải nắm vững nghệ thuật học hỏi nhanh chóng những điều phức tạp. Nhiệm vụ này đòi hỏi phải làm việc sâu. Nếu không tôi luyện khả năng này, bạn có thể sẽ bị tụt hậu trước những tiến bộ kĩ thuật.

Sức mạnh của làm việc sâu là gì?

Làm việc sâu sẽ giúp bạn tạo ra những sản phẩm xuất sắc.

Các thiên tài bản thân họ xuất sắc là vì họ đã đem tất cả năng lực của mình ra để dồn sức vào những gì họ quyết định sẽ thể hiện hết sức.” – câu trích dẫn trong sách “The Intellectual Life” của Serillanges đủ sức mạnh để bao quát tổng thể của cuốn sách này. “Điều gì làm nên một thành tựu xuất chúng của những thiên tài nỗ lực” – nó là một câu hỏi về mục đích, về sự tìm kiếm đam mê của bản thân để rồi thực hành tất cả mọi thứ để biến ươc mơ thành hiện thực.

Vậy “việc thực hành chủ đích” đòi hỏi những điều gì?

Người ta thường nhận biết các yếu tố cốt lõi của nó theo cách sau:

(1) toàn tâm toàn ý dồn sức vào một kỹ năng cụ thể mà bạn đang cố gắng nâng cao hoặc một ý tưởng bạn đang cố gắng nắm bắt

(2) đón nhận phản hồi để có thể sửa đổi phương pháp của mình nhằm duy trì sự chú ý và chính xác tới những điểm có năng suất cao nhất.

Với cuốn sách Deep Work, Cal NewPort này sẽ làm rõ và chuyên sâu theo ý đầu tiên, chuyển biến nó thành 1 giả thuyết cụ thể cùng những phân tích và lập luận dựa trên việc tìm hiểu và nghiên cứu một số tấm gương thành công của những nhà cải cách, người tiên phong cụ thể trong các lĩnh vực nghiên cứu, báo chí, chiến lược, nghệ thuật.

Ai là những người sẽ hưởng lợi trong nền kinh tế mới?

Họ là nhóm người sau:

  1. Siêu Sao: những người làm tốt nhất trong lĩnh vực của mình
  2. Những người lao động có tay nghề cao: những người có thể làm tốt và sáng tạo cùng máy móc thông minh
  3. Chủ sở hữu: người có khả năng tiếp cận nguồn vốn.

Vậy bạn là ai trong số họ?

Đa phần hầu hết chúng ta đều tiềm năng trong nhóm 1 và 2 trong khi nhóm 3 là nhóm số ít phải có khả năng liên quan trong việc gọi vốn, kinh doanh hơn. Chính vì thế mà tác giả Cal NewPort cũng sẽ tập trung vào nhóm chiếm số đông cũng như đúng với khả năng nghiên cứu của mình, làm sao để trở thành một trong 2 nhóm còn lại. Đó chính là nhờ kĩ năng làm việc sâu một cách hiệu quả.

Và Cal cũng đã chỉ ra hai khả năng cốt lõi giúp phát triển trong nền kinh tế mới:

  1. Khả năng nhanh chóng nắm bắt những vấn đề khó.
  2. Khả năng tạo ra sản phẩm ở mức độ cao cấp, xét về cả chất lượng và tốc độ.

Công thức mà tác giả đề cập đến trong sách khá đơn giản về việc làm thế nào để có thể tạo ra một sản phẩm có giá trị:

High-quality Outcomes = Time Spent1 x Focus Intensity2

Thành quả của công việc có chất lượng cao =
Thời gian bạn đầu tư nghiên cứu X Cường độ tập trung

Trong 2 thành tố, Deepwork là sự kết hợp giữa việc thời gian và cường độ. Thực chất ra đây sẽ là điểm mà mình phản biện vì tác giả dùng từ Intensity. Nhưng hãy khoan đến đoạn ấy, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá từng biến trong kết luận từ tác giả Cal NewPort.

4 phương thức giúp bạn có thể thực nghiệm Deepwork1

<thực ra là cách phân bổ thời gian – giải quyết vấn đề Time Spent trên công thức trên>

Trong 4 “triết lý” trên, thì triết lý nhà báo là khó thực hiện nhất vì xung quang là hàng chục thứ khiến bạn bị phân tán tập trung. Để có thể tìm ra “triết lý phân bổ thời gian” của riêng bạn, bạn cần phải sàn lọc các tiêu chí như sự yêu cầu của công việc với việc online, khối lượng công việc, không gian, môi trường và lịch trình làm việc để tìm ra cách tối ưu nhất.

Như bản thân tôi khi còn công tác tại văn phòng thường xuyên, tôi thường sử dụng triết lý nhịp nhàng để có thể đảm bảo thời gian làm việc sâu của bản thân.

  • 7h-9h: sáng là thời gian để cafe và đọc sách tại quán cafe mini dưới toà nhà.
    (đó được mặc định như một nghi thức của tôi – vì nó đem lại cho tôi cảm giác “tươi mát, thông minh và một chút định nghĩa mới” để ươm trong đầu vậy) <deep work here>
  • 9h-12h: thời gian để check và tham gia các cuộc họp.
  • 14h-16h: thời gian tôi tập trung để suy nghĩ các kế hoạch, chiến lược sản phẩm. <deep work here>
  • 16h-18h: thời gian tôi xem xét lại các dữ liệu được cung cấp trong ngày để suy nghĩ tìm ra các cơ hội mới cho công ty.

Và liên tục lặp lại chuỗi thời gian như thế.

Làm thế nào để thực hành Deepwork?2

< giải quyết vấn đề Focus Intensity trên công thức>

Trong sách, Cal đề cập thêm 4 nguyên tắc thực thi của Franklin Covey giúp tác giả có thể theo dõi và hành động để đạt được kế hoạch đề ra.

Deepwork – Làm việc sâu là một kỹ năng nên nó đòi hỏi chúng ta phải rèn luyện và tốt hơn nên có một phương pháp hiệu quả. Sự thú vị ở mô hình WIG từ Franklin đó chính là giúp bạn rà soát các mục tiêu quan trọng nhất, từ đó các hành động của bạn phải có liên hệ đóng góp trực tiếp đến kết quả mong muốn. Thêm vào đó, việc duy trì nhìn vào bảng đánh giá giúp bạn nhìn ra được trong một giai đoạn thời gian, bạn đã tiến xa hay bị thụt lùi so với ngày ấn định.

Và quan trọng nhất, vì sách Deepwork được tập trung cho vấn đề nâng cao kĩ năng làm việc sâu mang tính cá nhân hơn nên phần giải trình/ feedback về tiến độ có thể khiến cảm thấy bị lu mờ vai trò nhưng thực chất nó cũng quan trọng không kém, đặc biệt là bạn cộng tác cùng nhiều cộng sự cho một dự án quan trọng.

__________________________________________

PHẢN BIỆN

Dựa trên công thức về | giá trị kết quả của công việc = thời gian bỏ ra x cường độ tập trung |, tôi muốn phản biện về biến “cường độ”.

Thực ra, tôi đồng ý hoàn toàn với Cal NewPort là một kĩ năng cao cần được rèn luyện, và nó không phải là một thói quen như nhiều người nhìn nhận. Điểm khác biệt tôi muốn nhấn mạnh là tôi sẽ thay đổi từ cường độ thành tần suất vì tôi tin rằng “consistency trumps over intensity”. Nó nói về việc một hành động làm việc có chủ đich, ngăn cản tất cả các yếu tố phân tán bằng cách exit/off mọi kết nối bên ngoài được thực hiện với một tần suất nhất định chứ không phải cường độ cao nhất mà bạn có thể dành ra. Dĩ nhiên sẽ tốt nhất nếu bạn kết hợp cả hai.

Đơn giản hơn, bạn không thể giảm đi 5 kg bằng cách một ngày tập luyện trong 18 tiếng đồng hồ liên tục, nhưng bạn có thể giảm 5 kg bằng cách dành ra thời gian mỗi ngày 20 phút trong 54 ngày liên tiếp.

Ở giai đoạn đầu của Deep Work, bạn có thể bắt đầu bằng 30 phút, sau đó là 45 phút, rồi tiến đến cấp độ về sinh học mà con người có thể giữ được phong độ trong dài hạn là 4-5 tiếng đồng hồ hằng ngày. Với 1 năm được rèn luyện có chủ đích, bạn có thể tưởng tượng 1040 giờ DW sẽ tạo ra kết quả như thế nào rồi đấy.

Các dẫn chứng cho thuyết Deepwork dù rất đa dạng nhưng không thực sự sâu

Xuyên suốt sách, việc tác giả đề cập đến những tấm gương như Bill Gates với “Think Week” hai lần một năm, cùng Adam Grant – vị giáo sư trẻ nhất đại học Wharton, Feyman – nhà vật lý học thiên tài đặt nền móng cho công nghệ nano, và tôi cũng cảm thấy rất thú vị khi nghe đến câu chuyện Mark Twain làm việc tập trung đến nỗi mà từ ngôi nhà bìa rừng, vợ ông phải vác tù và lên để gọi ông về nhà ăn cơm (Thật là hình ảnh biểu tượng tuyệt vời, phải không bạn của tôi?)

Tuy nhiên, ngoài việc nhắc đến các thành tựu kèm trích dẫn của các nhà cách tân, cùng những phân loại xét góc nhìn về deepwork ở 3 phạm trù thần kinh, triết học và tâm lý, tôi cảm nhận tác giả chỉ đang lượt qua điểm chính – nhưng vẫn chưa nêu bật được sự kết nối đến phần lõi là nên gia tăng nó theo phạm trù thì thích hợp cho từng loại người. (dù mình ghi nhận tác giả đã có chèn thêm một chút kiến thức về sinh học của myelin và các nơ-ron được đốt cháy trong lúc bạn trau dồi kĩ năng ở chương 1 – trang 34 – “làm việc sâu thật đáng giá”).

____________________________________________

NHẬN ĐỊNH SÁCH

Sách gợi mở về giá trị của việc làm sâu sẽ là kĩ năng giúp bạn trở nên đáng giá trong thị trường lao động cũng như chất lượng công việc của bạn sẽ ở một chất lượng cao. Đồng thời, sách trích dẫn các công thức về hiệu suất công việc cũng như mô hình quản trị mục tiêu & hành động hiệu quả. Đây là một cuốn sách thiên hướng chia sẻ về học thuyết nhiều hơn là các cuốn xây dựng kĩ năng như chúng ta thường thấy, nó là chút pha trộn giữa học thuyết và thực hành.

Sách dành cho ai?

  • Những ai mong muốn cải thiện chất lượng công việc
  • Những ai chưa biết cân bằng cuộc sống (work-life balance)
  • Những ai đang tìm ra phương thức rõ ràng về việc tác động đến kết quả nghiên cứu sâu

Book Reviewer: Stevenmind

Rating: 4 out of 5.

Bạn đánh giá bài review Deep Work này như thế nào? Vote sao để team mình có thể cải thiện thêm nhé.


Chúc bạn có một ngày vui vẻ và làm việc hiệu quả.
Team AFingerSnap xin chân thành cám ơnnnnn!

Categories

book review

One thought on “Review Sách | Làm ra làm, chơi ra chơi (Deep Work) – Cal Newport Leave a comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: