afingersnap
Sonder và 3 nguyên tố trọng yếu để cán mốc 2 tỷ USD

Mỗi startup đều ôm cho mình một giấc mơ lớn. Tuy nhiên con đường đạt đến giấc mơ đó chưa bao giờ dễ dàng. Dưới đây là bài viết Beating the Odds: From a Basement to a Billion của tác giả Francis Davidson, Co-Founder và CEO của Sonder - một tech startup trong lĩnh vực khách sạn/căn hộ dịch vụ.

5 năm trước, tôi tham gia sáng lập Sonder tại Montreal với ba không: không tiền, không mối quan hệ và không kinh nghiệm.

Thung lũng Silicon, TechCrunch là gì tôi còn chẳng biết. Còn “kỳ lân” và “thiên thần”? Tất nhiên là chỉ có trong truyện cổ tích, khi ấy tôi đã thực sự tin như vậy.

Còn bây giờ, Sonder vừa được nhận khoản đầu tư trị giá 225 triệu USD ở series D, đồng nghĩa với việc định giá của chúng tôi đã vượt qua mốc 1 tỷ USD.

Khi bắt đầu hành trình với Sonder. chúng tôi chỉ có duy nhất một kim chỉ nam: trở thành thương hiệu về căn hộ dịch vụ được yêu thích nhất thế giới.

Khách hàng sẽ thấy được sự đam mê của chúng tôi với kiến trúc, thiết kế, văn hóa và công nghệ, những thứ được thể hiện trên tất cả các dịch vụ mà Sonder cung cấp (căn hộ, khách sạn, biệt thự và các hình thức hoàn toàn mới khác).

Và cuối cùng, chúng tôi muốn tái định nghĩa khái niệm “home” trong thế kỷ XXI với những thiết kế, dịch vụ và công nghệ của Sonder.

Nói thẳng luôn, chúng tôi gần như không có cơ hội để đạt được điều đó.

Chỉ có khoảng 1% các tech startup tại Mỹ vượt qua mức định giá 1 tỷ USD trong vòng 10 năm. Trong khi có đến 67% bị phá sản. Với tôi, mọi thứ hiện tại đã là một phép màu.

Có lẽ vậy thật, nhưng chúng tôi hiểu việc xây dựng startup không khác gì việc chơi cờ vua và poker vậy. Nó là sự kết hợp giữa kỹ năng và cơ hội. Cơ hội sẽ đóng góp một phần, nhưng kỹ năng và chiến thuật của bạn cũng đóng góp một phần không kém.

Những phương pháp hay nhất đôi khi không thể thành công. Quan trọng là sự khác biệt của bạn với những người đi trước và tránh đi vào lối mòn chật chội của họ.

Tôi tin rằng mọi thành công đều dựa trên ba đòn bẩy: chiến lược, tài năng và văn hóa (strategy, talent, culture). Và dưới đây là cách tôi đã áp dụng và định hình cho sự phát triển của Sonder trong suốt thời gian qua.

Chiến lược (Strategy)

Chiến lược sai lầm thì bạn thất bại.

Với tôi, chiến lược là một chuỗi những quyết định lâu dài, mang tầm nhìn chắc chắn và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp của bạn.

Một chiến lược tốt có thể giúp bạn cải thiện trải nghiệm của khách hàng, doanh thu, tiềm năng mở rộng và tính “phòng thủ” của doanh nghiệp.

Trên thực tế, tại Sonder, chúng tôi đặt OKRs mỗi quý dựa trên những yếu tố cốt lõi như kinh nghiệm, kinh tế và mức tăng trưởng.

Tôi thực sự đã dựa trên 3 yếu tố đó để thiết lập chiến lược cho Sonder, và đánh cược vào nó.

Một chiến lược phi thường là một chiến lược mà nhóm của bạn sẽ đối mặt với những điều thuận lợi tự nhiên: nỗ lực cải thiện kinh nghiệm, kinh tế hoặc tăng trưởng dễ dàng hơn với một chiến lược chiến thắng và không thể với một chiến lược kém.

Một chiến lược “đỉnh cao” sẽ giúp team của bạn thuận theo những xu hướng tự nhiên và tạo ra sự thúc đẩy tăng trưởng về năng lực và các chỉ số kinh tế. Đó chính xác là những gì một chiến lược tuyệt vời có thể đem lại cho bạn.

Vậy bạn cần phải làm gì để đảm bảo chất lượng cho chiến lược của bạn?

Đầu tư thêm thời gian: Chúng tôi nhận ra rằng mức độ thành công/thất bại của một chiến lược thường tỉ lệ thuận với thời gian bạn đầu tư cho nó. Những ý tưởng tốt nhất thường xuất hiện sau những khoảng lặng vì cạn kiệt chất xám. Với tôi, cuối tuần là một khoảng thời gian tuyệt vời để đắm mình trong chiến lược.

Khung thời gian hành chính thường không “work” với chiến lược, như cách tôi thường hay vắt óc nghĩ về nó trên máy bay thay vì nghịch wifi.

Đặt các tiêu chuẩn cao nhất: Chiến lược là một chuỗi những quyết định, nhưng bản thân nó không phải là một quyết định. Quyết đinh đôi khi cần nhanh và dứt khoát, còn chiến lược đề cao sự chu toàn trong nghiên cứu.

Bạn cần quan tâm đến các con số và xác suất, và chiến lược chính là bàn cờ để bạn biến những nghiên cứu thành những nước đi trong thực tế, và chờ sự phản ứng trong nước cờ của đối thủ.

Chiến lược là một dạng bài tập linh động. Những thông tin mới sẽ giúp bạn tìm ra giải pháp tối ưu hơn, do đó, bạn cần có những buổi họp, review chiến lược định kỳ.

Hãy nghiên cứu chiến lược: Nghiên cứu về các case study thành công/thất bại của người đi trước là một điều tốt nhưng hãy nhớ, không có bất kì một outline nào cho một chiến lược thành công cả. Đôi khi một chiến lược thành công dù nó không trực quan, nhưng mới lạ và chính xác.

Với tốc độ thay đổi hiện nay, lặp lại một chiến lược thành công chưa bao giờ là một ý hay.

Có lẽ cách tốt nhất để cung cấp nội dung phát trực tuyến (streaming content online) là khởi đầu từ kinh doanh DVD.

Có lẽ cách tốt nhất để bán mọi thứ trực tuyến bắt đầu bằng việc bán sách trên web.

Có lẽ cách tốt nhất để tạo ra một chiếc xe điện giá bình dân là bắt đầu từ việc tạo ra siêu xe chạy bẳng điện.

Các chiến lược tốt nhất thường hướng về mục đích cuối cùng của họ, dù đôi khi cách họ bắt đầu đôi khi không liên quan lắm.

Phối hợp cùng những người đứng đầu: Tôi đã nghe nhiều về việc những CEO từ trên trời rơi xuống cùng với tầm nhìn-chiến lược họ đã định sẵn, rồi muốn tất cả triển khai.

Với mức độ tác động của các chiến lược. chúng cần được tham vấn và bàn luận thấu đáo hơn. Các giả định cần xem xét kỹ lưỡng.

Các công ty thường thất bại vì có vấn đề trong chiến lược của họ, dù cho mọi thứ đã có thể diễn ra tốt hơn nếu họ tham vấn và tiếp nhận thêm nhiều ý kiến khác.

Nhân sự (People)

Tôi tin rằng những người giỏi nhất họ có hiệu suất hơn cả gấp đôi người bình thường, và cho ra kết quả tốt hơn gấp 10 lần.

Hầu hết các công ty đều cho rằng đội ngũ của mình tốt hơn nhà hàng xóm. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng như vậy. Tác động của cá nhân lên doanh nghiệp có thể trải dài từ tiêu cực cho đến một bước ngoặt đột phá trong ngành.

Nhưng làm thế nào để bạn tránh đi sự tiêu cực đã đề cập? Làm thế nào để bạn chắc chắn rằng đội ngũ của bạn là tập hợp của cá nhân trong phân vị (percentiles) thứ 95–100 (5% xuất sắc nhất)?

Hãy phân chia cách họ dành thời gian cho công việc thành 3 nhóm.

Đầu tiên, nhân viên sẽ tạo ra (create) những giải pháp.

Thứ hai, họ đánh giá giá trị của những ý tưởng đó và đưa ra quyết định (decide) theo đuổi ý tưởng nào.

Cuối cùng, họ triển khai thực hiện (excute) hướng đi đó.

Thuê những người có óc sáng tạo: Những ý tưởng tốt thường nảy ra từ những gì chúng ta cùng tưởng tưởng. Tùy vào văn hóa của mỗi nơi, mọi nhân viên đều có thể đóng góp vào bài tập sáng tạo này nhằm gợi ra ý tưởng táo bạo mà không ai ngờ đến.

Tuy nhiên, sự sáng tạo đó cần được đánh giá qua một số yếu tố.

Đầu tiên, những ý tưởng mới được trình bày như thế nào? Có thể bất thường và trái ngược với những ý tưởng trước đó, nhưng thế thì càng tôi. Đây là lúc cần sự đa dạng trong các góc nhìn.

Thứ hai, tỷ lệ thành công của những ý tưởng đó là bao nhiêu - liệu người đưa ra ý kiến có đủ tin tưởng cho việc đưa ra giải pháp cho cái vấn đề lớn hay không? Đó là những điều cần suy nghĩ cẩn trọng.

Chọn những người quyết đoán và sáng suốt: Bạn cần những người biết lựa chọn những phương án có khả năng thành công cao nhất. Đó là tiền đề cho sự thành công của công ty.

Gần như mọi người phỏng vấn với Sonder đều phải trải qua một thử thách mô phỏng các quyết định họ sẽ phải đưa ra trong công việc.

Chúng tôi sẽ xem qua kết quả và tìm ra các ứng viên tiềm năng, rồi cho họ cơ hội để bảo vệ các quyết định của mình.

Một cách tốt khác để đánh giá sự nghiêm khắc sớm hơn trong quá trình phỏng vấn là xem xét những lựa chọn thực tế mà tôi đang có. Cách này giúp tôi dành nhiều thời gian hơn để tinh chỉnh khả năng đưa ra quyết định của mình.

Thường thì nếu ứng viên không thể tác động vào những quyết định của tôi, tôi sẽ không chọn họ.

Thuê những người biết cách hoàn thành công việc: Những người năng suất cao, có năng lực có thể trình bày rõ ràng chi tiết cách họ đã hoàn thành công việc. Họ thực hiện OKR, lộ trình, họp nhân viên, 1: 1 và tránh lập những kế hoạch sai lầm.

Là những người tràn đầy năng lượng và có khả năng truyền cảm hứng, họ sẽ là một động lực để giúp công ty bạn ngày càng đi lên.

Đó là 3 nhóm người bạn nên có ở công ty của mình. Tuy nhiên, việc tầm nhìn, sứ mệnh, văn hóa và cả đãi ngộ của bạn có đủ sức hấp dẫn để kéo họ về hay không, đó là vấn đề mà bạn cần giải quyết.

Văn hóa (Culture)

Mục tiêu của văn hóa là nâng cao khả năng đạt được sứ mệnh.

Một công ty có văn hóa công sở tốt thường đi kèm với sự vững vàng của chiến lược và đội ngũ nhân sự, cùng mật độ xuất hiện thường xuyên của những sự đổi mới.

Tôi định nghĩa văn hóa là một tập hợp các nguyên tắc nhằm xác định hành vi nên và không nên tại môi trường làm việc. Một văn hóa công sở thành công khi nó tạo điều kiện giúp công ty đó đẩy nhanh tốc độ đổi mới.

Các nguyên tắc là mã code cho hành vi: Các nguyên tắc đóng vai trò như hiến pháp. Tôi sử dụng các nguyên tắc trong framework tại Sonder nhằm chỉ ra những điều cần tránh và tạo điều kiện để đổi mới nhanh hơn.

Khi tổ chức lớn hơn, mọi người sẽ thấy khó khăn hơn trong việc thiết lập các mối quan hệ không-chỉ-để-xã-giao và tin tưởng nhau.

Họ không lên tiếng khi có vấn đề do chịu ảnh hưởng của hệ thống cấp bậc và sợ bị nhìn nhận như một kẻ phanh phui mọi việc.

Họ dần quá tải, trở nên chậm chạp và thiếu tập trung.

Họ bắt đầu tụm năm tụm ba khi thấy không vừa mắt một điều gì đó.

Họ không quan tâm đến vấn đề ngoài lĩnh vực họ phụ trách, ậm ừ và phớt lờ khi trễ deadline.

Sự chán ghét đó sẽ dần trở thành nỗi sợ và lấn át đi những sự lạc quan cuối cùng còn sót lại.

Tại Sonder, các nguyên tắc của chúng tôi là liều vắc xin cho chuỗi hành vi mang tính tự hủy này. Đó là:

  1. Thân thiện với mọi người xung quanh
  2. Suy nghĩ nghiêm túc
  3. Thuê những người tạo ra sản phẩm tốt nhất
  4. Có nghĩa vụ phải lên tiếng
  5. Xác định những điều ưu tiên
  6. Giao tiếp trực tiếp với lòng trắc ẩn
  7. Hành động như một người chủ
  8. Biết cung cấp kết quả
  9. Biết ơn và lạc quan
  10. Không ngừng cải thiện

Tôi hy vọng rằng những nguyên tắc đó sẽ mang lại cho Sonder cơ hội chiến đấu để tránh những thách thức theo cấp số nhân khi vươn ra quy mô toàn cầu.

Văn hóa chính là “nhịp điệu vận hành”: Đừng bao giờ đánh giá thấp tác động của các quy trình mà bạn cho là tầm thường. Tập quán tốt sẽ thúc đẩy sự đổi mới đến nhanh hơn. Nó bắt đầu với quá trình tuyển dụng và giới thiệu, thiết lập mục tiêu.

Tại Sonder, chúng tôi tổ chức cuộc họp lãnh đạo 2 tuần/lần cho mỗi mục tiêu trong số 5 mục tiêu của công ty. Mỗi người tham gia được yêu cầu đọc và cung cấp bình luận về một bản ghi nhớ bằng văn bản và bảng điều khiển được gửi 24 giờ trước cuộc họp.

Mỗi đội đặt OKR sao cho mỗi KR có 75% xác suất sẽ đạt được. Tất cả các nhân viên, kể cả tôi, đều viết một bản tóm tắt hàng tuần công khai với mọi người trong công ty.

Trong bản tóm tắt, chúng tôi theo dõi tiến trình so với OKR, phản ánh những sai lầm, chia sẻ các cập nhật quan trọng và gửi lời cảm ơn đến team của mình.

Chúng tôi đánh giá hiệu suất của mỗi người thông qua khả năng của họ (trí sáng tạo, khả nẵng ra quyết định, triển khai, hoàn thành OKR) và tính cách (qua 10 nguyên tắc).

Các “tập quán” khác bao gồm cách tổ chức các cuộc họp, triết lý của công ty đối với chi tiêu và tăng giảm nhân sự, đạo đức nghề nghiệp mà công ty hướng tới, các cơ hội để mọi người giao lưu, những kỳ nghỉ hàng năm, v.v.

Mỗi tập quán trên đều có thể tác động đến động lực, luồng thông tin nội bộ và tốc độ tổng thể của công ty.

Nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai cá tập quán khác biệt vốn thường bị xem nhẹ trong việc xây dựng văn hóa công sở, tuy nhiên, nếu biết triển khai đúng cách, nó sẽ giúp ít cho bạn rát nhiều.

Những điều trên chỉ là sơ lược trong hành trình 5 năm phát triển của Sonder. Tôi nhận ra rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu, và chắc chắn không có thời gian để trở nên tự mãn.

Với việc tập trung đủ vào chiến lược, phát triển đội ngũ và văn hóa, chúng tôi nỗ lực hướng đến việc xây dựng một thương hiệu toàn cầu mang tính biểu tượng và thiết kế một môi trường thúc đẩy sự hoàn thiện của con người cho cả khách du lịch và cư dân thành phố.

Và hy vọng rằng, với “một chút” may mắn, Sonder sẽ sớm thực hiện được điều đó.

Trước khi nghĩ đến việc xây dựng đế chế của mình, hãy bắt đầu từ việc bạn giỏi nhất. Với định hướng trở thành nền tảng kết nối dịch vụ kỹ thuật số hàng đầu Việt Nam trong 4 năm tới, afingersnap mong muốn trở thành một bước đệm cần thiết để các bạn trẻ Việt Nam viết nên câu chuyện khởi nghiệp của riêng mình.

Viết nên câu chuyện của bạn tại đây.

đánh giá bài viết (1)
{{ type.title }}
{{ type_vote.total_like }} lượt đánh giá
{{ count.title }}
{{ count.total_like }}
1
tàm tạm
0
giàu thông tin đấy
0
có thể ứng dụng đây
0
nội dung mình cần đây rồi yeee
0
góc nhìn lạ lùng nhưng thú vị đấy
gửi
Bài viết liên quan
bình luận (0)