afingersnap
Tại sao Notion thành công?

 

Khi bạn nói chuyện với Ivan Zhao, anh ấy sẽ làm rõ một điều: các nhà thiết kế sản phẩm nên tận dụng tối đa kinh nghiệm của những người đã đi trước chúng ta.

“Nó giống như nếu bạn học vật lý ở trường trung học hay đại học và bạn không biết Newton là ai. Cố lên!" Nhà sáng lập 32 tuổi của Notion cho biết, tất cả đều thường xuyên nhắc đến huyền thoại máy tính Alan Kay và Douglas Engelbart làm nguồn cảm hứng cho mình.

Tham vọng của Zhao và Notion không thể bị kìm hãm trong bất kỳ thập kỷ nào. Lay động hàng triệu người dùng, Notion (tự cho mình là “một nửa còn thiếu của Slack”) đang trở thành một trong những công cụ gia tăng năng suất thú vị và độc đáo.

Từ trái sang phải: Ivan Zhao, Đồng sáng lập và Giám đốc điều hành, Camille Ricketts, Tiếp thị, Lillie Martin, Cộng đồng & Hỗ trợ và David Tibbitts, Cộng đồng & Hỗ trợ.

Đó là một sản phẩm module nhằm mục đích đưa sức mạnh của phần mềm vào tay những người không phải lập trình viên. Một người nào đó có ít kinh nghiệm có thể nhanh chóng tùy chỉnh bằng cách sử dụng module như cơ sở dữ liệu được liên kết, bảng tác vụ, truy vấn của khách hàng và trang Wiki.

Mặt phải, việc sử dụng Notion cho những người không phải là nhà phát triển giống như họ đã đạt được siêu năng lực của một nhà phát triển, người có thể thiết lập phần mềm tùy chỉnh của riêng họ. Và tính linh hoạt, nó có thể được sử dụng bởi các nhà quản lý dự án, siêu phụ trách năng suất, nhà tuyển dụng, giám đốc điều hành, nhóm sản phẩm — hầu như bất kỳ ai cần sử dụng máy tính để hoàn thành công việc (nhưng không thể code).

Bất chấp thành công của nó, đội ngũ 14 người nhỏ bé của Notion vẫn ngày đêm vùi đầu vào nghiên cứu phát triển. Chúc may mắn khi tìm thấy một bức ảnh của Ivan trực tuyến. May mắn hơn nữa khi cố gắng đầu tư vào công ty của anh ấy:

Chúng tôi đã nói chuyện với nhà thiết kế/founder (người sinh ra ở Trung Quốc trước khi chuyển đến Canada khi còn nhỏ) về lý do tại sao các nhà thiết kế nên lấy cảm hứng từ các lĩnh vực khác, tại sao công ty chỉ thuê những nhà thiết kế có thể code, và tại sao anh ấy cho rằng SaaS (Software as a service), phần mềm cung cấp dịch vụ) là một trò chơi mà kẻ thắng sẽ chiếm gần như toàn bộ thị phần.

Inside Design: Làm thế nào bạn khuyên các nhà thiết kế bắt đầu tìm hiểu về những nền tảng tư duy cho suy nghĩ của chính bản thân họ?

Nghiên cứu lịch sử của một số công cụ máy tính hoặc những người tiên phong của thập niên 70 hoặc 60. Những ý tưởng ban đầu thực sự rất trong sáng và tươi mới. Khi phương tiện này còn quá mới, mọi người có toàn bộ cánh đồng xanh trước mặt, và ít phải suy nghĩ về việc kinh doanh hơn. Đó là những ý tưởng thực sự tốt và ngày càng có nhiều ý tưởng sau đó.

“Mục tiêu là: Chúng ta có thể tạo ra các công cụ cho phép mọi người sử dụng máy tính như một phương tiện mới không? Chúng ta có thể đưa điều đó cho những người không phải là lập trình viên không? ” - Ivan Zhao

Vì vậy, đối với một công ty như Notion, chúng tôi không cần phải làm bất cứ điều gì, chỉ cần tiếp thu những ý tưởng đó và thực hiện. Và đó là một cách. Hãy nhìn lại lịch sử kinh doanh trong vài thập kỷ qua. Thật là hữu ích. "Bạn cần biết bạn đến từ đâu, từ góc độ kinh doanh nào để biết cách chống lại những thứ hiện hữu".

Inside Design: Là người sáng lập, phiên bản Notion này khớp với phiên bản trong tâm trí bạn đến mức nào? Notion đi được bao xa trên hành trình mà bạn đặt ra?

Tôi nghĩ rằng chúng tôi đang làm tốt và sẽ tiếp tục phát huy điều đó. Ý định, ít nhất đối với tôi, là một thị trường lớn hơn nhiều. Tôi tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu mọi công ty, mọi đội nhóm, mọi sinh viên đều sử dụng Notion?

Hoặc, nếu bạn có một máy tính xách tay, bạn nên sử dụng Notion để suy nghĩ cũng như giao tiếp. Microsoft Office đã làm được điều đó vào những năm 90. Chúng tôi có thể tái tạo điều đó. Và nếu đó là mục tiêu, mọi thứ vẫn còn có vẻ hơi sớm.

Mục tiêu là: Chúng ta có thể tạo ra các công cụ cho phép mọi người sử dụng máy tính như một phương tiện mới không? Chúng ta có thể đưa điều đó cho những người không phải là lập trình viên không? Chủ đề này đang trở nên phổ biến trở lại. Nó thực sự phổ biến vào những năm 90, nhưng bằng cách nào đó mọi người đã quên ý tưởng đó trong vài thập kỷ.

Inside Design: Bạn có cảm thấy rằng giống như các người thiết kế kỹ thuật số hay thiết kế UX, những người làm thiết kế sản phẩm hiện tại có phải hơi bị bó buộc trong tầm nhìn của họ không?

Tôi thực sự cảm thấy mạnh mẽ về điều đó. Ngừng nhìn Dribbble. Khi bạn nhìn vào đó, bạn chỉ có thể thấy một chút trước mắt. Nhưng nếu bạn lùi lại và nhìn vào lịch sử, bạn có toàn bộ lịch sử thế giới để xem xét. Bạn có tất cả những tầm nhìn khác biệt hơn.

Inside Design: Khi đưa ra ý tưởng, bạn có bao giờ thấy điều gì có thể xảy ra không và nghĩ: “Bằng mọi giá chúng tôi sẽ phải hoàn thành nó!” nhưng bạn nhận ra bạn chưa thể hoàn toàn?

Về cơ bản, Notion là một công cụ để giải quyết các vấn đề của con người. Đó là về trải nghiệm người dùng. Điều này có giải quyết được vấn đề của mọi người trong một vài cú nhấp chuột nhanh gọn nhất có thể không? Nó có thoải mái mà khi chúng ta sử dụng không? Và điều đó trở nên khách quan hơn một chút, ít thời thượng hơn, ít Dribbble hơn. Làm điều đó trước, sau đó tìm ra các loại thiết kế giao diện phù hợp. Hiện tại, giao diện cơ bản của Notion cũng khá đơn giản và tinh gọn, tinh gọn nhất ở mức có thể.

Inside Design: Tôi biết bạn tự hào về việc giữ cho đội ngũ vận hành ở qui mô nhỏ và linh hoạt hơn. Nhưng nếu bạn đang thực sự phát triển quá nhanh, tại sao không thêm nhiều người hơn?

Đôi khi tôi nói đùa, "Moby Dick được viết bởi một người". Cho dù có 3 Herman Melville có lẽ cũng sẽ không nhanh hơn mấy. Chúng tôi cũng như vậy. Nếu không hiểu bạn đang cố gắng làm gì, việc thêm nhiều người sẽ thực sự làm bạn chậm lại. Vì vậy, sản phẩm của Notion chỉ có 4 hoặc 5 người cùng nhau code.

"Bạn cần biết bạn đến từ đâu, từ góc độ kinh doanh nào để biết cách chống lại hệ thống hiện hữu." -Ivan Zhao

Và sức mạnh đến từ sự linh hoạt, nó đến từ tính module của thiết kế. Đó là ý tôi khi tạo ra thứ gì đó có thể làm được nhiều thứ khác nhau, chẳng hạn như những viên gạch Lego, nhưng về cơ bản nó vẫn là một sản phẩm. Tất cả thống nhất, nó giữ cho các nhóm của bạn lại với nhau và giữ cho những suy nghĩ của bạn thống nhất với nhau.

Inside Design: Làm thế nào để bạn ngăn chặn áp lực không thể phủ nhận và đang cận kề đối với các bạn trong việc huy động thêm tiền, thuê hàng trăm người, để mở rộng quy mô?

Thật tuyệt khi mọi người tin tưởng vào công ty và tin tưởng vào tôi. Ở giai đoạn này, chúng tôi bị chậm bởi quy trình nội bộ, của nhóm chúng tôi và phân phối nhiệm vụ. Không nhất thiết phải có vốn. Chúng tôi muốn tìm ra cách biến vốn đầu vào thành Moby Dick trước khi nhận thêm vốn.

Inside Design: Bạn đã thuê 4 người thiết kế sản phẩm. Khi bạn thuê người thứ 5, bạn sẽ tìm kiếm điều gì?

Mỗi người chúng ta đang tìm kiếm sẽ tương tự như những gì chúng ta có bây giờ. Họ cần làm pixel, họ cần làm UX, ít nhất họ cần có khả năng code. Điều đó giúp quy trình làm việc của chúng tôi thực sự nhanh chóng.

Không có thiết kế pixel hoàn hảo cuối cùng. Nó giống như hoàn hảo đến 90%. Chúng tôi không làm những bản thử, chúng tôi đẩy mã và sau đó tự sử dụng nó trong nội bộ. Nếu cảm thấy không ổn, thì chúng tôi sẽ quay lại code và thay đổi thiết kế.

Một bức vẽ của nhà tiên phong máy tính Douglas Engelbart được treo trong văn phòng Notion.

Inside Design: Có vẻ như mỗi người cần mang nhiều hơn một bộ kỹ năng. Mức độ như thế nào thì được gọi là thạo một kỹ năng?

Nó vẫn còn trong từng trường hợp. Bạn cần có trình độ cao về trải nghiệm người dùng và thiết kế pixel hoàn hảo. Bạn có thể được dạy những thứ front-end, không khó lắm phải không? Tuy nhiên, UX và thiết kế pixel hoàn hảo mất một thời gian dài hơn. Không ai có thể có câu trả lời hoàn hảo cho việc định nghĩa đó.

Inside Design: Đối với tôi, quan điểm của bạn về tài năng phản ánh tư duy sản phẩm của bạn: rằng tất cả các công cụ SaaS này cuối cùng sẽ kết hợp thành một. Bạn có thấy điều tương tự xảy ra với sự nghiệp của một người làm thiết kế không? Rằng bạn sẽ phải có tất cả các bộ kỹ năng này kết hợp trong một người?

Tôi không biết. Thật sự rất khó để tìm được những người giỏi có thể làm được tất cả những điều đó, phải không? Thông thường, khi bạn đang thiết kế và xây dựng một thứ gì đó, bạn đang thay đổi các ràng buộc. Và đôi khi rất khó để có thể code.

Sau đó, không sao, bạn nên quay lại giai đoạn UX, có thể thay đổi UX một chút để nó trở nên dễ thực hiện. Hoặc đôi khi một cái gì đó thực sự dễ thực hiện nhưng lại thực sự khó để thiết kế. Sẽ dễ dàng hơn để sửa điều này và tiến lên nhanh hơn nếu bạn biết cả 2 nguyên tắc.

“Không có thiết kế điểm ảnh hoàn hảo cuối cùng. Nó giống như hoàn hảo đến 90%… Nếu cảm thấy không ổn, thì chúng tôi sẽ quay lại viết mã và quay lại thiết kế.” 

-Ivan Zhao

Inside Design: Tôi đã từng có người nói với tôi rằng mọi công ty khởi nghiệp hay mọi công ty đều là một cuộc đánh cược vào một tương lai chưa thành hiện thực. Bạn nghĩ điều gì sẽ xảy ra với các sản phẩm kỹ thuật số? Bạn đang đặt cược vào cái gì?

Tôi cá rằng hầu hết mọi người đều có thể tạo ra các công cụ của riêng họ. Hiện tại đến từ quá khứ. Steve Jobs, Bill Gates… họ đã sao chép Xerox PARC. Sau đó, Bill Gates đã chiến thắng, vì vậy Microsoft Windows chạy khắp mọi nơi.

Rồi từ đó, công cụ mà mọi người thường làm việc là Microsoft Office. Nó là một bộ công cụ, với các chương trình khác nhau. Đó là cách kinh doanh mà thế giới vận hành, đó là cách mọi người được giáo dục. Nó trở thành cách mọi người nghĩ, cách mọi người giao tiếp.

“Vì vậy, đối với một công ty như Notion, chúng tôi không cần phải làm bất cứ điều gì, chúng tôi chọn những ý tưởng phù hợp và thực hiện.”

- Ivan Zhao

Sau đó, Internet xuất hiện từ giữa đến cuối những năm 90 và điều đó đã phá vỡ thế độc quyền của Microsoft. Và sau đó ứng dụng web đầu tiên ra đời. Vì vậy, chúng tôi đã đi từ một thứ, Microsoft Office, và nó đã trở thành rất nhiều sản phẩm SaaS khác nhau ngày nay.

Chỉ cần nhìn vào Slack. Một trong những lý do khiến nó trở nên phổ biến là nó kết nối tất cả các thông báo và thông tin liên lạc của các sản phẩm SaaS lại với nhau, phải không? Vì vậy, bạn không cần phải đi ra ngoài đó để tìm kiếm những gì mới.

Vì vậy, tôi đang nói, và tôi đang thấy, tôi hy vọng rằng chúng ta đang ở trong con lắc này từ một sản phẩm, Microsoft Office, sang qua nhiều sản phẩm SaaS. Và bây giờ con lắc đang lắc lư về phía thứ gì đó nhiều hơn một lần nữa.

"Nếu không hiểu bạn đang cố gắng làm gì, việc thêm nhiều người sẽ thực sự làm bạn chậm lại." 

- Ivan Zhao

Tôi muốn Notion, hoặc một công ty như Notion, bắt được làn sóng đó. Nó có thể là một sản phẩm mạnh mẽ như năm công cụ SaaS khác nhau đó.

Inside Design: Cách bạn tổ chức theo module, linh hoạt tương tự như cách bạn đang tuyển dụng và cách bạn đang xây dựng sản phẩm. Cảm hứng hoặc động lực của bạn để suy nghĩ về điều này là gì?

Tôi cho rằng đó là cách duy nhất để giải quyết một vấn đề. Sử dụng tư duy nguyên tắc đầu tiên, cái mà một số người gọi là “tư duy hệ thống”. Đừng dựa trên cách tiếp cận của bạn chỉ dựa trên việc sao chép và chỉnh sửa một chút những gì người khác đã làm. Lùi lại một bước và xem bạn có thể giải quyết vấn đề đó như thế nào.

Inside Design: Bạn đã nói về cách các người làm thiết kế nên nhìn "nghiêng" sang các lĩnh vực khác để lấy cảm hứng. Nhưng nếu bạn nói với tôi rằng tôi nên đọc thêm về kiến trúc và thời trang, tôi có thể trả lời, “Nó có giúp ích gì cho công việc của tôi không? Tại sao tôi nên làm vậy?" Làm thế nào để bạn trả lời hoài nghi với sự tò mò?

Đi đến rìa của những gì có thể chấp nhận được đối với đồng nghiệp của bạn và đi đến xa hơn, xa hơn của điều đó. Và làm thế nào để bạn đi đến rìa xa của điều đó? Bạn chắt lọc từ những thứ không phải ở nơi bạn đang sống mà là nhìn ở khía cạnh bên ngoài những gì bạn đang làm việc. Như Andy Warhol đã nói: "Nghệ thuật là bất cứ thứ gì bạn có thể đạt được".

Bài viết được dịch từ bài phỏng vấn Meet Ivan Zhao, the designer/founder that is making “the missing half of Slack” của tác giả Sean Blanda.

Trước khi nghĩ đến việc xây dựng đế chế của mình, hãy bắt đầu từ việc bạn giỏi nhất. Với định hướng trở thành nền tảng kết nối dịch vụ kỹ thuật số hàng đầu Việt Nam trong 4 năm tới, afingersnap mong muốn trở thành một bước đệm cần thiết để các bạn trẻ Việt Nam viết nên câu chuyện khởi nghiệp của riêng mình.

Viết nên câu chuyện của bạn tại đây.

Credit Thumbnail Image: https://dribbble.com/Gis1on

đánh giá bài viết (5)
{{ type.title }}
{{ type_vote.total_like }} lượt đánh giá
{{ count.title }}
{{ count.total_like }}
0
tàm tạm
0
giàu thông tin đấy
1
có thể ứng dụng đây
3
nội dung mình cần đây rồi yeee
1
góc nhìn lạ lùng nhưng thú vị đấy
gửi
Bài viết liên quan
bình luận (1)
Steven Keeps Walking
5months
report bình luận này
“Vì vậy, đối với một công ty như Notion, chúng tôi không cần phải làm bất cứ điều gì, chúng tôi chọn những ý tưởng phù hợp và thực hiện.”- Ivan Zhao
Chỉ cần nỗ lực thực hiện những ý tưởng mình cho là đúng, thì kết quả dù tốt hay xấu, đó đều là những bài học quý giá. 
hủy
chia sẻ